Aalsmeerder Veerhuis

Lijst van restauratiewerken

Behalve de bouw- en restauratiewerken voor eigen rekening heeft het Diogenes-bureau de werken begeleid van andere stichtingen. Meestal zijn deze stichtingen ook in het Aalsmeerder Veerhuis gevestigd: het Aalsmeerder Veerhuis voert het gemeenschappelijke secretariaat van deze stichtingen. Enkele van de panden op de onderstaande lijst zijn geheel of gedeeltelijk verkocht, meestal aan de huurders. Niet gerestaureerde panden zijn niet vermeld.

Restauraties van de Stichting Diogenes in Amsterdam weergeven op een grotere kaart

Zoals uit de voorbeelden blijkt, heeft de Stichting Diogenes en de daarmee verwante tros van kleine stichtingen ook restauraties ondernomen die door sommige monumentenzorgers als een twijfelachtige onderneming zouden worden gevonden. Restauraties waarvan het authentieke historische element gering is. Echter, de betekenis van een gebouw in het stadsbeeld en het juiste gebruik ervan, zijn zaken die meetellen. Door constructief herstel en vernieuwing van de inwendige woonvoorzieningen ontstaan woningen waaraan een sterke hedendaagse behoefte is, ook wat hun omgeving betreft. Het stadsbeeld ter plaatse wordt hersteld. Een reconstructie kan bovendien een 'gewond stadsdeel' doen herstellen of een stedenbouwkundige ontwikkeling in gunstige zin bijstellen. Daar zijn diverse voorbeelden van.

Stichting Diogenes

1. Eerste Tuindwarsstraat 19 (1961 *)

Eerste restauratie van de Stichting Diogenes. Monumentenzorg zocht een koper voor dit pandje. Prijs fl. 4000,-. Als het niet gekocht zou worden door een liefhebber zou het gesloopt worden. Een telefoontje van Monumentenzorg naar Arti et Amicitae leidde tot de oprichting van de Stichting Diogenes. Het huis was niet verzakt en ook de gevel was in orde. Wel moesten de kap en trappen en de balkenlagen vernieuwd/hersteld worden. In een voormalige winkelpui werd een roedenverdeling aangebracht.

2. Nieuwe Leliestraat 98 (1962 *)

Dit Jordaan-pandje was bouwvallig en moest nodig gerestaureerd worden. De trap was onbegaanbaar en de vloeren waren meer gat dan vloerplank. Een telefoontje naar de jonge Diogenes leidde tot de aankoop en restauratie die in 1962 plaatsvond, op een moment dat elders in de straat grote gaten waren gevallen en nog meer huizen op het punt stonden gesloopt te worden.

3. Koestraat 34-36 (1963 *)

Dit dubbele pand met zeer sobere klokgevels heeft een bijzonder fraaie houten onderpui. In de hongerwinter was van het ene pand een balklaag weggebroken. De raam- en deurgaten waren daar dichtgemetseld. In de gedeeltelijk verlaten huizen woonden Chinezen die geen huur betaalden. Dit was de eerste woonhuisrestauratie in de Bethaniënbuurt.

4. Barndesteeg 15 (1963/64 *)

De onderpui werd in de oude staat teruggebracht.

5. Egelantiersgracht 66-68-70 (1963/64 *)

Nummer 66 was gesloopt in de hongerwinter, terwijl nummer 70 wegens instortingsgevaar in stutten stond. Bij de restauratie van de drie panden werd het ontbrekende pand herbouwd en werd over de breedte van de drie panden vier woningen gerealiseerd, door de panden horizontaal te splitsen waardoor een practische woningindeling kan worden verkregen.

6. Nieuwe Looiersdwarsstraat 1 (1964 *)

Dit hoekpand is één van de zogenaamde wevershuizen van het zogenaamde 'Noortsche Bosch'. Het winkeltje op de begane grond werd gewijzigd in een woning.

7. Weteringstraat 16-18 (1964/65)

Ook dit woonhuis is onderdeel van het zogenaamde 'Noortsche Bosch'.

8. Egelantiersgracht 15 (1964/65)

Van het wegens instortingsgevaar gesloopte achterhuis mocht alleen de parterre met een kap worden herbouwd.

9. Leliegracht 60 (1964/65, verkocht in 1982)

Dit midden-18de eeuwse woonhuis was zwaar beschadigd door een brand, waardoor de geveltop gestut moest worden omdat de kap erachter geen houvast meer bood. De geblakerde balken waren echter zo zwaar dat ze slechts afgehakt en omtimmerd hoefden te worden. Bij het verwijderen van een verlaagd plafond in de café-ruimte kwam een prachtig vroeg-17de eeuws eiken plafond met moerbalken en kinderbinten tevoorschijn. Besloten werd het plafond in het zicht te laten. Het gevelbeeld van dit pand werd ingrijpend verbeterd door het terugbrengen van de 18de eeuwse onderpui en roedeverdeling.

10. Zandhoek 10 (1964/65 *)

De restauratie door Diogenes heeft het interieur uit 1805 zoveel mogelijk gehandhaafd. Wel is de laat-19de eeuwse tuitgevel in 17de eeuwse vorm teruggebracht.

11. Langestraat 72 (1965 *)

De door Diogenes in 1964 uitgevoerde restauratie beperkte zich nog noodgedwongen tot de verdiepingen. Het huis was als bont-verwerkingsfabriek in gebruik geweest, nu kreeg het weer een woonfunctie. Toen de parterre vrij kwam van huur, werd de restauratie voltooid met een pui die beter past bij de bovenbouw. Inmiddels heeft opnieuw een, vooral inwendige restauratie plaatsgevonden. In deze recente restauratie is een uniek 17de eeuws kruiskozijn in de achtergevel gereconstrueerd.

12. Warmoesstraat 5 (1965/66, verkocht in 1976)

Dit pand met een middeleeuws houtskelet en een latere voorgevel uit 1725 was in zeer slechte staat toen Diogenes had aankocht. In 1962 was de kap, de bovenste balklaag en de achtergevel alsmede de achteruitbouw verwijderd. Met veel moeite lukte het de gevel staande te houden. In het monumentale pand dat door zijn diepte moeilijk geschikt te maken was voor bewoning, werd een theaterbedrijf gevestigd.

13. Prinsengracht 124-126 (1966/68, verkocht in 1972)

		Deze winkel-woonhuizen, waarvan er veel zijn in Amsterdam, leken nauwelijks het bewaren waard. Tijdens de ingrijpende restauratie werden de 18de eeuwse vensters met roedenverdeling plus de onderpuien gereconstrueerd, waardoor samen met de oude topgevels een samenhangend architectonisch geheel is verkregen. De panden werden juweeltjes, in de zichtlijn van de Leliegracht.
		De panden hadden lelijke onderpuien, zagen er uitgewoond uit en waren ernstig verzakt: de gemeenschappelijke bouwmuur was gaan zakken. Met veel moeite konden ze worden hersteld.

14. Nieuwe Looiersdwarsstraat 3 (1966 *)

15. Wolvenstraat 17 (1966/67, verkocht in 1972)

Dit winkel-woonhuis is jarenlang een bouwval geweest. Bij de restauratie werd het huis met een een verdieping verhoogd waardoor het ritme van de straat erop vooruit is gegaan. De restauratie bestendigde ook het niet doorgaan van de verkeersdoorbraak van de Elandsgracht naar de Rosmarijnsteeg waarvoor de straat zou zijn verbreed, met de sloop van de hele gevelwand tot gevolg. Mede door dit soort restauraties is de straat als winkelstraat weer tot leven gekomen.

16. Oudezijds Voorburgwal 66 (1968/69)

Jarenlang was dit één van de honderden verlaten bouwvallen in Amsterdam, omringd door eveneens vervallen onderstukken. De bovenste twee verdiepingen en de kap waren gesloopt. Op een oude foto is een smal, hoog pand te zien met een gewijzigde top: een rechte lijst met een timpaantje daarop. Bij de herbouw in 18de eeuwse stijl werd gebruik gemaakt van een top afkomstig van Prinsengracht 245. Oorspronkelijk metselwerk is er nog in de kelder; verder werd het huis volledig vernieuwd. Vanwege de smalle muurdammen was het om constructieve redenen nodig om het pand door een betonskelet te verstevigen. Het niet handhaven van de aardige 19de eeuwse raampartij werd ingegeven door de gewenste nieuwe indeling in vijf woningen, maar was ook nodig omdat de ingangspartij in een staat werd teruggebracht die past bij de rest van de gevel.

17. Reguliersdwarsstraat 31 (1969/70, verkocht in 1972)

Dit uit ca. 1640 daterende woonhuis is altijd één winkel-woonhuis geweest, met een eigen ingang in de Sint Jorisstraat. Deze indeling is aangehouden. Het bovenste trapje van de gevel, ooit verloren gegaan, werd gereconstrueerd.

18. Goudsbloemstraat 79-81-83 (1970 *)

De restauratie in 1969 was in feite een opknapbeurt, waarbij modern woongerief werd aangebracht. Verzakkingen waren er niet en er kon gekozen worden voor een conserverende restauratie.

19. Egelantiersgracht 223 (1970 *)

20. Noorderstraat 68-70 (1970/71, nr. 70 verkocht in 1972, nr. 68 in 1973)

21. Nieuwe Looiersstraat 66 (1970/71 *)

22. Nassaustraat 14-16, Haarlem (1971/72, verkocht in 1979 aan Ver. Hendrick de Keyser)

23. Herengracht 109 (1972)

24. Koestraat 7-9 (1973/74)

25. Eerste Anjeliersdwarsstraat 26-34, v/h 20-22 (1974/75)

De gevels waren wegens instortingsgevaar gesloopt. Van elke gevel was nog één zandstenen voluut aanwezig. De ontbrekende zijn bijgemaakt.

26. Tweede Anjeliersdwarsstraat 20-22 (1975, verkocht in 1976)

27. Eerste Tuindwarsstraat 21 / Tuinstraat 58 (1975 *)

Winkelpui uit ca. 1910 werd ongewijzigd hersteld.

28. Tweede Anjeliersdwarsstraat 18 (1975/76)

29. Anjeliersstraat 89 (1975/76)

30. Oudezijds Achterburgwal 79 (1976)

31. Tuinstraat 148-150 (1976)

32. Binnen Brouwersstraat 24 (1976/77, verkocht in 1979)

33. Boomstraat 33 (1977/78, verkocht in 1991)

34. Grote Bickersstraat 83 (1977/78)

35. Brouwersgracht 191 (1977/78)

36. Langestraat 43-45 (1977/78)

37. Eerste Tuindwarsstraat 14 (1977/78)

Winkelpui uit ca. 1925 teruggerestaureerd in eind 19de eeuwse vorm onder een vroeg 19de eeuwse gevel.

38. Brouwersgracht 193-195 (1978/80)

39. Brouwersgracht 70 (1979/80)

Dit 17de eeuwse pand is in ca. 1780 verhoogd en werd in de 20ste eeuw zwaar bouwvallig. Het werd één van de duurste restauraties van Diogenes. De gevel is opnieuw opgemetseld, terwijl de kroonlijst op zijn plaats bleef.

40. Javastraat 126 (1987)

41. Oudezijds Achterburgwal 73-75-77 (1987/88)

42. Rozengracht 50 (1989)

43. Nieuwe Leliestraat 37 (1994)

44. Oudekerksplein 58 (1994)

45. Binnen Brouwersstraat 4 (1995)

46. Kerkstraat 300 (1996/97)

47. Binnen Brouwersstraat 11 (1997/98)

48. Binnenkant 28 (1999/2000)

49. Tuinstraat 169-171 (2000/01)

Tuinstraat 169 is een gewone restauratie, nummer 171 een herbouw met hergebruik van een geveltop van elders.

Tussen haakjes het restauratiejaar. De met * gemerkte panden stonden in de periode 1983-1997 opnieuw in de steigers voor groot onderhoud en/of woningverbetering.

[Overige stichtingen]

---