AMSTERDAM TOEN EN NU

Amsterdam behoort van oudsher tot de meest afgebeelde steden van de wereld (naast Rome en Venetië). Toen de fotografie in de negentiende eeuw haar intrede deed, legden de eerste amateurfotografen het toenmalige stadsgezicht op de gevoelige plaat (glasplaten) vast.

Jacob Olie (1834-1905), George Hendrik Breitner (1857-1923) en anderen hadden oog voor de historische schoonheid van Amsterdam. De stad was toen nog vrijwel ongeschonden, een stad van water en bruggen.

Nieuwezijds Voorburgwal bij Sint Nicolaasstraat. Op de achtergrond de Nieuwe Kerk. De gracht die tot de mooiste van Amsterdam hoorde, is in 1884 gedempt.	Stadsherstel heeft de huizen links gereconstrueerd. Zal de gracht ooit terugkomen?

De foto's van de eerste fotografen laten zien hoe ingrijpend het stadsbeeld sinds 1860 is veranderd. Veel historische gebouwen zijn gesloopt, honderden woonhuizen en zelfs enkele markante monumenten verdwenen. De gehele ontwikkeling gaat één richting uit, namelijk die van schaalvergroting en ook vereenvoudiging van detail en vorm. Daar kwam nog de stedenbouwkundige aantasting bij, zoals verkeersdoorbraken en het dempen van grachten. In het tijdvak 1860-1914 veranderde de stad in veel opzichten dus méér dan dan in de twee eeuwen tussen 1660 en 1860. De eerste fotografen legden de stad vast zoals zij eeuwen was geweest.
Wij laten de oude foto's niet om nostalgische redenen zien. De foto's spelen een rol in de strijd voor behoud en herstel van de karakteristieke schoonheid van de Amsterdamse binnenstad. Verkeersdoorbraken en dempingen zijn niet meer aan de orde, maar het herstel van de stedenbouwkundige structuur wél. Wij denken dan aan het weer opengooien van gedempte grachten enzovoort. Ook valt bij bestudering van het oude stadsbeeld direct op dat de openbare ruimte, zowel op het land als in het water, enorm is dichtgeslibd. Door de oude foto's te bekijken, wordt direct duidelijk wat de karakteristieke schoonheid van Amsterdam is én wat daaraan afbreuk doet.

Copyright © VVAB. Teksten en afbeeldingen mogen worden overgenomen op voorwaarde van bronvermelding met link, voor zover geen andere bron wordt vermeld.