Kafkaiaanse toestanden rond onderstuk Prinsengracht hoek Lauriergracht

Er worden plannen gemaakt voor de herbouw van het half gesloopte pand op de hoek van de Prinsengracht en de Lauriergracht. De eigenaar streeft een 'optopping' na, waarbij twee woningen aan het onderstuk worden toegevoegd. Maar herbouw van de oorspronkelijke toestand wordt gefrustreerd door de gemeente.

Van het in 1890 gebouwde hoekpand Prinsengracht 254 bestaan nauwkeurige bouwtekeningen, dus herbouw is goed mogelijk. Dit plan, waarvoor de deskundige restauratiearchitect Kees Doornenbal was benaderd, is echter door de eigenaar niet ingediend, omdat de bouwhoogte niet past in het bestemmingsplan. Die staat toe: max. 15,5 m + 4m. De afwijking bedraagt slechts 75 cm. Ambtenaren van het stadsdeel zouden hebben laten weten dat er niet van het bestemmingsplan mag worden afgeweken, ook al gaat het om een geringe afwijking.

Een voor de hand liggende oplossing zou zijn om dan één verdieping minder te bouwen. Dat kan best, want het oorspronkelijke pand was hoger dan de omringende bebouwing. En de verhoudingen worden er, door de gelijke verdiepingshoogten, bij één verdieping minder niet slechter op, integendeel, gaan er zelfs op vooruit. Dit plan is echter niet ingediend. Ook een ontwerp dat is geïnspireerd op het oorspronkelijke ontwerp mag niet uitgevoerd worden. De welstandscommissie staat alleen een herbouw toe, wanneer er sprake is van een "100 % exacte replica" vanwege veronderstelde eisen van UNESCO en RCE.

Het gevolg van deze Kafkaiaanse toestanden, waardoor de opdrachtgever volledig klem zit en wordt gemangeld tussen regels, is dat nu aan een bekende architect, namelijk Liesbeth van der Pol, om een modern ontwerp is gevraagd voor de 'optopping' van het pand. Daardoor dreigt nu een aantasting van het beschermd stadsgezicht. Uit de welstandsverslagen blijkt dat er sprake is van grote glasvlakken. De denkrichting wordt echter positief beoordeeld: "De commissie stelt dat het tonen van een overgang in tijdlagen, met een hoogwaardig modern deel boven een zorgvuldig en historisch verantwoord herbouwde onderbouw, een zeer interessant plan kan opleveren op deze prominente locatie in de binnenstad." De VVAB is gewaarschuwd en zal het ontwerp op haar kwaliteiten beoordelen en zal, indien nodig, bezwaar- en beroepsmogelijkheden aanwenden wanneer sprake is van aanslag op het historisch stadsbeeld.

(WS, 20/5/2026)